“พ่อเป็นเบาหวาน แม่เป็นความดันสูง โตขึ้นเราต้องเป็นเหมือนพ่อแม่แน่ๆ เลยใช่ไหม?”

นี่คือคำถามในใจของคนวัยทำงานหลายคนที่เห็นคนในครอบครัวต้องกินยาทุกวัน แล้วกังวลว่านี่คือ “โชคชะตาที่หลีกเลี่ยงไม่ได้” หรือเปล่า

ใกล้หมอคลินิกมีทั้งข่าวจริงและข่าวดีมาเล่าให้ฟัง พันธุกรรมมีผลจริง แต่ไม่ได้แปลว่าเราจะต้องป่วย 100% มาดูตัวเลขจากงานวิจัยทางการแพทย์กัน

พันธุกรรมส่งผลต่อ “โรคเบาหวาน” แค่ไหน?

จากข้อมูลงานวิจัยทางพันธุศาสตร์และการแพทย์ (Family History of Type 2 Diabetes Studies):

• หากมีพ่อ แม่ หรือพี่น้องสายตรงเป็นเบาหวาน 1 คน ความเสี่ยงของเราจะสูงขึ้นกว่าคนทั่วไปประมาณ 2 เท่า
• หากมีญาติสายตรงเป็นเบาหวานตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป ความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นเป็น 3.3 เท่า และความเสี่ยงนี้พบสูงกว่าเล็กน้อยในผู้ชายเมื่อเทียบกับผู้หญิง
• ในงานวิจัยคู่แฝดแท้ (DNA เหมือนกัน 100%) พบว่า หากแฝดคนหนึ่งเป็นเบาหวาน อีกคนมีโอกาสเป็นร่วมกันสูงถึง 70%

ตัวเลขเหล่านี้ยืนยันว่าพันธุกรรมมีส่วนเกี่ยวข้องจริง แต่ก็ไม่ใช่ปัจจัยเดียวที่กำหนดทุกอย่าง

พันธุกรรมส่งผลต่อ “ความดันโลหิตสูง” อย่างไร?

งานวิจัยในสหรัฐอเมริกา The Johns Hopkins Precursors Study ที่ติดตามกลุ่มตัวอย่างตั้งแต่วัยหนุ่มสาวจนถึงวัยกลางคน เมื่อเทียบกับคนที่พ่อแม่ไม่เคยเป็นความดันโลหิตสูงเลยพบว่า

• แม่เป็นความดันสูงฝ่ายเดียว: ลูกมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น 1.5 เท่า
• พ่อเป็นความดันสูงฝ่ายเดียว: ลูกมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น 1.8 เท่า
• ทั้งพ่อและแม่เป็นความดันสูงทั้งคู่: ลูกมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นสูงถึง 2.4 เท่า

พันธุกรรมเป็นแค่ “ปืน” แต่พฤติกรรมคือ “การลั่นไก”

แม้ตัวเลขจะดูน่ากลัว แต่ใกล้หมออยากเน้นย้ำตรงนี้ว่า “มรดกทางพันธุกรรมไม่ใช่คำพิพากษา”

งานวิจัยระดับตำนานอย่าง Diabetes Prevention Program (DPP) ที่ตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์ New England Journal of Medicine (NEJM) พิสูจน์แล้วว่า

กลุ่มคนที่มีความเสี่ยงเบาหวานสูงจากพันธุกรรม เมื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ลดน้ำหนักตัวลง 5-7%, คุมอาหารหวานมัน และเดินออกกำลังกายสัปดาห์ละ 150 นาที สามารถลดความเสี่ยงการเกิดโรคเบาหวานได้ถึง 58% ซึ่งได้ผลดีและยั่งยืนกว่าการทานยาป้องกันเสียอีก

4 แนวทางรับมือเมื่อคนในบ้านมีประวัติโรคเรื้อรัง

• เริ่มตรวจสุขภาพเร็วกว่าคนอื่น: หากคนทั่วไปเริ่มตรวจตอนอายุ 35 ปี คนที่มีประวัติครอบครัวควรเริ่มตรวจตั้งแต่อายุ 20-25 ปี
• ระวัง “พฤติกรรมครอบครัว”: บ่อยครั้งที่เราเป็นโรคเหมือนพ่อแม่ ไม่ใช่เพราะยีนอย่างเดียว แต่เพราะ “กินกับข้าวหม้อเดียวกัน” ชอบกินเค็ม กินหวาน กินของทอดเหมือนกัน
• คุมรอบเอวไม่ให้อ้วนลงพุง: ไขมันในช่องท้องเป็นตัวการกระตุ้นให้ยีนดื้ออินซูลินทำงานเร็วขึ้น
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ: ช่วยให้กล้ามเนื้อดึงน้ำตาลไปใช้ได้โดยไม่ต้องพึ่งพาอินซูลินมากเกินไป

ถ้ามีประวัติครอบครัว ควรเริ่มตรวจตอนอายุเท่าไหร่

สำหรับคนทั่วไปที่ไม่มีประวัติครอบครัว การเริ่มตรวจสุขภาพปีละครั้งตั้งแต่วัยทำงานตอนต้นก็เพียงพอ แต่หากมีพ่อแม่หรือพี่น้องสายตรงเป็นเบาหวานหรือความดันโลหิตสูง แนะนำให้เริ่มตรวจเร็วขึ้นกว่าคนทั่วไป และตรวจอย่างสม่ำเสมอทุกปี เพราะโรคกลุ่มนี้มักไม่แสดงอาการในระยะแรก การรู้ตัวเลขของตัวเองตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยให้ปรับพฤติกรรมได้ทันก่อนที่ค่าต่าง ๆ จะเข้าสู่ระดับที่เป็นโรคเต็มตัว

คำถามที่พบบ่อย

Q: พ่อแม่เป็นเบาหวาน แปลว่าเราต้องเป็นแน่นอนไหม?

A: ไม่แน่นอน พันธุกรรมเพิ่มความเสี่ยงให้สูงกว่าคนทั่วไป แต่ไม่ได้การันตีว่าจะเป็นโรค การปรับพฤติกรรมและตรวจสุขภาพสม่ำเสมอยังช่วยลดความเสี่ยงได้จริง

Q: ปู่ย่าตายายเป็นเบาหวาน แต่พ่อแม่ไม่เป็น เราต้องกังวลไหม?

A: ยีนสามารถถ่ายทอดข้ามรุ่นได้ แต่ความเสี่ยงจะน้อยกว่าการที่พ่อแม่สายตรงเป็นโดยตรง อย่างไรก็ตาม การรักษาสุขภาพและตรวจคัดกรองประจำปียังเป็นสิ่งจำเป็น

ตรวจสุขภาพให้ชัวร์ ไม่ต้องเดาจากอาการ

เพราะเบาหวานแฝงมักไม่มีอาการชัดเจน การตรวจน้ำตาลในเลือดจึงเป็นวิธีเดียวที่แม่นยำ

ที่ใกล้หมอคลินิก เรามีแพ็กเกจตรวจสุขภาพ 21 รายการ (ครอบคลุม 5 โรค NCDs หลัก) ราคาเดียว 899 บาท

✅ ตรวจเสร็จผลปกติ: รับสิทธิ์ฉีดวัคซีนสร้างภูมิคุ้มกัน 1 เข็ม เลือกได้ 1 ชนิด: ไข้หวัดใหญ่, พิษสุนัขบ้า, บาดทะยัก หรือ ไวรัสตับอักเสบบี (ไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่ม)

🩺 หากตรวจพบโรคกลุ่ม NCD – เบาหวาน, ความดัน, ไขมัน, เกาต์, โลหิตจาง
แพทย์พิจารณาแนวทางที่เหมาะสมกับคนไข้แต่ละราย โดยให้สิทธิ์ดังนี้
💊 ทางเลือกที่ 1: รับสิทธิ์รักษาและรับยาฟรี 2 เดือน (หรือมูลค่ายารวมไม่เกิน 800 บาท)
🩸 ทางเลือกที่ 2: ปรับพฤติกรรมและนัดเจาะเลือดตรวจซ้ำ ภายใน 3 เดือน โดยไม่มีค่าใช้จ่าย

📅 จองคิวตรวจล่วงหน้า เลือกวัน-เวลาที่สะดวกได้ทันที
👉 LINE: @KindMoreClinic 

(ระยะเวลาโปรโมชัน: ตั้งแต่วันนี้ – 30 กันยายน 2569)

📚 แหล่งอ้างอิง

1. Family history of type 2 diabetes and the risk of type 2 diabetes among young and middle-aged adults. PMC11880113.
2. Genetics of type 2 diabetes — twin concordance rates review. PMC3746083.
3. Wang N, et al. Blood Pressure Change and Risk of Hypertension Associated With Parental Hypertension: The Johns Hopkins Precursors Study. Arch Intern Med, 2008. PMID: 18362257
4. Knowler WC, et al. (Diabetes Prevention Program Research Group). Reduction in the Incidence of Type 2 Diabetes with Lifestyle Intervention or Metformin. N Engl J Med, 2002. 

---

 

💬 จองคิวพบหมอได้เลย ไม่ต้องรอนาน

👉 ไม่สบายแล้วไม่อยากมานั่งรอคิว แอดไลน์ได้พบหมอล่วงหน้า

LINE: @KindMoreClinic 

โทร: 02-124-5743

📍 ใกล้หมอคลินิก วงเวียนใหญ่ ซอยเจริญรัถ 4  |  เปิดทุกวัน 08.00–20.00 น.